نگاهي به نخستين نمايشگاه چاپ دستي ايران
نخستين نمايشگاه چاپ دستي ايران با پيشوند دوسالانه، تا نيمه ارديبهشت ميهمان موزهي هنرهاي معاصر تهران است. نمايشگاهي كه به اذعان برگزاركنندگان باهدف ترغيب مسوولان فرهنگي كشور و ايجاد انگيزه در راهاندازي دوسالانهاي ديگر در عرصه هنرهاي تجسمي ايران نامگذاري شده است.
به گزارش ايسنا، اين نمايشگاه با دبيري احمد وكيلي، هنرمند طراح، نقاش و مدرس دانشگاه است. او از مهجور بودن مقوله چاپهاي دستي در ايران و لزوم داشتن دوسالانهاي براي چاپهاي دستي سخن ميگويد و معتقد است، در ايران امكاناتي وجود دارد كه بهصورت بالقوه بهنمايش در نيامده است.
وي تاكيد دارد اهميت نمايش آثار چاپهاي دستي و نقش طراحي در حوزه هنرهاي تجسمي، در توجه دادن جوانان به اين مقوله دانسته و ميگويد: اين نمايشگاه در مقايسه با نمايشگاههايي كه طي هشت ماه گذشته در اين محل برپا شده است، يكي از بهترين و پركارترين نمايشگاههاست.
اين نمايشگاه كه از یکم اسفند 1385 گشايش يافته است، قرار بود تا پايان سال گذشته ادامه يابد، اما بهگفته دبير نخستين نمايشگاه دوسالانه چاپ دستي تا اواسط ارديبهشت تمديد خواهد شد.
چهارصدو10 اثر از هنرمندان ايراني و خارجي در موزه هنرهاي معاصر به نمايش درآمده است كه نوع چاپ بهكار گرفته شده در عمومشان سنگي است، اما انواع ديگر چاپ همچون اچينگ، لينو، ابريشم، اكواتينت، مزوتينت، چوپ و ... نيز در تابلوها بهكار گرفته شده است.
بنا بر اعلام، آثار موجود در نخستين نمايشگاه دوسالانه چاپ دستي از آرشيو موزه هنرهاي معاصر، مجموعه كازروني، مجموعه آيدين آغداشلو، حبيبالله آيتاللهي، ميهن نورماه و مجموعه موسسه توسعه هنرهاي تجسمي جمعآوري شدهاند كه 120 اثر از اين تابلوها از هنرمندان نامداري چون پيكاسو، ونگوگ، خوان ميرو، پل كله، شاگال، جان سم، مونش، ريوا، نولده، ليبرمن، رافائلي، اوروسكو و ... است.
دبير نخستين نمايشگاه دوسالانه چاپ دستي درباره تكراري بودن برخي از آثار بهنمايش درآمده عنوان ميكند: آثاري را كه در برخي نمايشگاههاي قبلي چاپ بهنمايش درآمده بود، در اين نمايشگاه نيز عرضه كرديم تا آثار از حوزهها و منظرهاي مختلف بهنمايش درآيند. تمام آثار اين نمايشگاه در حوزه چاپهاي دستي است، برخي آثار در زمان برپايي نمايشگاه گنجينه هنر معاصر در اين موزه ارايه شدند، تعدادي از كارها دستي و تعدادي ديگر اورجينال بودند. اكنون از منظرهاي مختلف همان كارها بهنمايش گذاشته شده است.
به گزارش ايسنا، علاوه بر تابلوهايي كه در نه گالري موزهي هنرهاي معاصر روي ديوار نمايشگاه قرار دارد، تعدادي كتاب چاپ سنگي همچون شاهنامه فردوسي - اثر عليقلي خويي، قصص العلما، نخستين كتاب چاپ سنگي خمسه نظامي، سفر اول ناصرالدين شاه به اروپا، سفر ناصرالدين شاه به كربلا و نجف و ... نيز بر ديوار موزه هنرهاي معاصر تهران ديده ميشوند.
در كنار آثار هنرمندان خارجي، آثار هنرمندان داخلي نيز در نمايشگاه دوسالانه چاپ دستي جايگاه خاصي دارند. آثار هنرمنداني نظير احمد نادعليان، مينا نوري، رضا لواساني، جعفر روحبخش، عبدالحميد پازوكي، منيژه صحي، مهرداد خطايي، رضا هدايت، زندهياد عليرضا اسپهبد، همايون سليمي، شهاب مهاجر و ....، فضاي بيشتر گالريهاي 7، 8 و 9 را دربر گرفته است. همچنين آثار تعدادي از هنرمندان قاجار همچون ميرزارضا خويي، صنيع الملك، ابوتراب غفاري و ... كه از نوع چاپ سنگي است و در گالري 8 و 9 عرضه شده، شامل دو بخش، پرترههاي شخصيتهاي آن زمان و تصويرسازي كتابهايي نظير شاهنامهاند كه به مينياتور نزديك است.
وي درباره نمايش كتابهاي چاپي دوره قاجار در كنار ساير آثار به ايسنا توضيح ميدهد: كتابهايي از سال 1260 هجري قمري به اين طرف چاپ شدهاند، با امكانات چاپ ليتوگرافي است. كتابهاي ليتوگرافي يا چاپ سنگي را ارايه كرديم تا بازديدكنندگان متوجه شوند در دوره قاجار با چاپهاي ليتوگرافي چه برخوردي شده است.
جاي تعدادي از تابلوهاي موجود در گالري شماره شش نمايشگاه بر ديوار خالي شده است، وكيلي در اين باره ميگويد: به دليل چاپ كاتالوگي از اين آثار، تابلوها بهمنظور عكاسي برداشته شده و بارديگر بهموزه بازگردانده ميشوند.
"نشسته بر دروازه ابديت" اثر ونگوگ، "اسب" مارينو ماريني، "مرد جوان"، "چوپان"، "چهره يك زن"، "منظرهاي افسانهاي"، "زن گريان" پيكاسو بر ديوارهاي موزه هنرهاي معاصر تا اواسط ارديبهشت باقي ميمانند.
دبير نخستين نمايشگاه دوسالانه چاپ دستي اميدوار است نمايشگاه دوسالانه بعدي هر چه بهتر و رسميتر برگزار شود؛ اگرچه عنوان دوسالانه را براي نمايشگاه فعلي مناسب نميداند، اذعان دارد: قرار بود براي اين نمايشگاه عنوان دوسالانه نباشد، اما در ميانه كار اين عنوان را انتخاب كرديم تا به همت مسوولان، پس از اين دوسالانه شود، بهطور رسمي هم جايزه و هم فراخوان عمومي داده شود. اما اين نمايشگاه دوسالانه نيست و شكل دوسالانه ندارد، درحالي كه پيشينه چاپهاي دستي در يكصد سال گذشته را بهراحتي ميتوانيم در اين آثار ببينيم و در حوزه هنرهاي تجسمي اين استنتاج را داشته باشيم كه هنرمندان با چه امكاناتي در حوزه چاپهاي دستي كار ميكند. تلاش ميكنيم كه در دو سال آينده نمايشگاه دوسالانه شكل رسميتري به خود بگيرد.