برگزاري جشنواره «معرفي پژوهش فرهنگي سال» پس از سه سال وقفه
دبير علمي جشنواره معرفي پژوهش فرهنگي سال گفت: جشنواره «معرفي پژوهش فرهنگي سال» پس از سه سال وقفه، بهمن ماه جاري همزمان با سيودومين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي برگزار ميشود.
به گزارش فارس، «معرفي پژوهش فرهنگي سال» عنوان برنامهاي پژوهشي است كه از سال 75 توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزار شد تا طي آن پژوهشهاي فرهنگي سال انتخاب و معرفي شوند. اساس برگزاري اين برنامه در راستاي حمايت از پژوهشگران بنا گذاشته شد تا طي آن بتوانند پژوهشهاي خود را معرفي و منتشر كنند؛ اما متأسفانه اجراي اين برنامه پژوهشي پس از برگزاري يازدهمين دوره آن در سال 85 متوقف شد. با اين حال بهمن ماه امسال شاهد از سرگيري اجراي اين برنامه به شكل جشنواره خواهيم بود تا بستر مناسب ديگري براي ارائه، انتخاب و معرفي پژوهشهاي مختلف در حوزههاي فرهنگي باشيم. به همين مناسبت گفتوگويي با حميدرضا اخوانمفرد، معاون پژوهشي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و دبير علمي دوازدهمين جشنواره «معرفي پژوهش فرهنگي سال» انجام دادهايم كه در آن معتقد است؛ «تنها برگزاري اين جشنواره براي تقويت فرهنگ پژوهش كشور كافي نيست.»
* امسال بعد از سه سال قرار است برنامه «معرفي پژوهش فرهنگي سال» دوباره اجرا شود. ممكن است توضيحات بيشتري در اينباره ارائه دهيد؟
- معرفي «پژوهشهاي برتر فرهنگي سال» امسال در قالب جشنواره و همزمان با سيو دومين بهار انقلاب، در دهه مبارك فجر اجرا ميشود. اين جشنواره كه دوازدهمين دوره پژوهش فرهنگي سال محسوب ميشود، در دو سطح داخلي و بينالمللي با تأكيد بر انتخاب پژوهشهاي كاربردي برگزار خواهد شد. جشنواره در طول يك روز و در سه بخش كلي شامل ارائه آثار برگزيده به صورت سخنراني، نمايشگاه جانبي آثار برگزيده و كارگاه آموزشي در زمينه پژوهش فرهنگي انجام ميشود. در پايان هم مراسم هم تقدير از آثار و پژوهشگران برگزيده و اعطاي جوايز صورت ميگيرد.
* در اين جشنواره چه نوع پژوهشهايي پذيرش ميشوند و پژوهشگران از چه زماني ميتوانند آثار خود را ارسال كنند؟
- موضوع جشنواره، پژوهشهاي حوزه فرهنگ، هنر و ارتباطات است و به طور مشخص آثاري در جشنواره پذيرش، ثبت، ارزيابي و معرفي ميشوند كه پژوهشي، آسيبشناسانه، كاربردي و شامل ارائه راهكار باشند. به منظور دستيابي به پژوهشهاي مفيد، قالبهاي طرح پژوهشي، پاياننامه دوره دكتري و كتاب براي آثار دريافتي در نظر گرفته شده است. دريافت آثار پژوهشي، از روز شنبه 10 مهر كه نخستين فراخوان جشنواره در روزنامههاي كثيرالانتشار چاپ شود، آغاز و تا چهارشنبه 1 دي ادامه دارد. زمان اعلام نتايج و دعوت از برگزيدگان براي حضور در مراسم نيز شنبه 18 دي خواهد بود و اميدواريم كه جشنواره را با معرفي و تجليل شايستهاي از پژوهشگران برگزيده در روز يكشنبه 17 بهمن برگزار كنيم.
* آثاري كه پيش از سال 89 تهيه شدهاند، ميتوانند در جشنواره حضور يابند؟
- بله، چون آخرين دوره معرفي پژوهش فرهنگي سال در آذرماه 1385 برگزار شده، همه آثاري كه از آن تاريخ تا آخرين مهلت ارسال آثار به جشنواره امسال يعني اول ديماه توليد و منتشر شدهاند، ميتوانند در جشنواره شركت داده شوند.
* هدف از برگزاري جشنواره پژوهش فرهنگي سال چيست؟
- اين جشنواره به منظور قدرداني، حمايت و تقويت پژوهشهاي فرهنگي در بين محققان حوزه علوم انساني و اجتماعي و نيز تشويق پژوهشگران حوزه فرهنگ به انجام پژوهشهاي روشمند و علمي برخاسته از نيازهاي فرهنگي جامعه بهعنوان ابزاري براي برنامهريزان و سياستگذاران فرهنگي كشور برگزار ميشود. البته همانطور كه گفتم، برگزاري آن از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از سال 1375 تا 1386 تحت عنوان معرفي پژوهش فرهنگي سال صورت ميگرفت كه به منظور ايجاد تنوع و جذابيت بيشتر آنرا به شكل جشنواره درآورديم.
* گفتيد كه اين دوره از جشنواره بخش بينالملل هم خواهد داشت. در اين باره توضيح ميدهيد؟
- به منظور تشويق پژوهشگران ايرانشناس و اسلامشناس كه در حوزههاي مختلف به مطالعه فرهنگ، تاريخ، هنر، ادب و مسائل اجتماعي ايران پرداختهاند، هشتمين دوره بينالمللي پژوهش فرهنگي نيز همزمان با دوازدهمين دوره بخش داخلي، برگزار ميشود.
* داوران جشنواره متشكل از چه گروههايي هستند؟
- به طور كلي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار كننده اين جشنواره است. به همين جهت تمام مراحل فرآيند پالايش، داوري و انتخاب آثار و افراد برگزيده در گروههاي علمي جشنواره كه متشكل از رؤساي پژوهشكدهها و مديران و پژوهشگران گروههاي پژوهشي حاضر در اين پژوهشگاه است انجام ميشود.
* يعني آثار تنها در يك مرحله و با نظر يك گروه داوري ميشود؟
- فرايند ارزيابي، داوري و انتخاب آثار پژوهشي در سه مرحله انجام ميگيرد؛ در مرحله اول تمام آثار شركت كننده براي سنجش حداقل معيارهاي يك پژوهش علمي توسط دو تن از اعضاي هر گروه علمي بررسي شده و با حداقل يك رأي مثبت به مرحله دوم راه مييابد. در مرحله دوم، آثاري كه در مرحله اول رأي مثبت كسب كردهاند، توسط اعضاي گروههاي علمي و براساس ملاكهاي استخراج شده از آييننامه كه علمي بودن روش، ميزان كاربرد نتايج آن در برنامهريزي فرهنگي و اجتماعي كشور، نوآوري در انتخاب موضوع پژوهش، ميزان كمك به ارتقاء سطح علمي آن رشته و ... را ميسنجد، ارزيابي ميشود. طبق آييننامه در اين مرحله دو تا پنج داور هر اثر را ارزيابي ميكنند. در مرحله سوم هر يك از گروهها از بين پژوهشهايي كه حداقل سه چهارم كل نمره را كسب كردهاند، براساس بيشترين امتياز و به اتفاق آراي اعضاي شوراي علمي، پژوهشهاي برگزيده گروه را انتخاب و معرفي ميكنند، البته هر گروه مجاز به انتخاب 3 اثر برگزيده است.
* آيا پژوهشگاهها يا مراكز فرهنگي ديگري هم در برگزاري اين جشنواره مشاركت خواهند داشت؟
- همانطور كه ذكر شد، متولي اين برنامه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و برگزاركننده آن، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات است. اجراي آن هم به عهده معاونت پژوهشي اين پژوهشگاه است. اما برخي دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي، علمي، فرهنگي و انتشاراتي نيز در اين جشنواره با ما همكاري خواهند داشت. ازجمله دانشگاههاي تربيت مدرس، علامهطباطبايي، تهران، امام صادق (ع)، امام علي (ع)، امام حسين (ع) ، الزهرا (س)، شهيد بهشتي، اصفهان، تبريز، اهواز، فردوسي مشهد، دانشگاه قم و چند دانشگاه ديگر. همچنين پژوهشكدههاي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و آموزش و پرورش، صدا و سيما نيز ما را در اين مهم ياري ميرسانند.
* جوايز و مزاياي علمي برگزيدگان اين جشنواره چيست؟
- برگزيدگان علاوه بر اينكه تنديس و لوح تقدير از سوي مسئولان عاليرتبه كشور دريافت ميكنند، جايزهاي نقدي هم از وزارت ارشاد ميگيرند و آثار آنان در فهرست پژوهشهاي فرهنگي سال ثبت ميشود. فراهم آوردن امكانات نشر آثار برگزيده در بخش پاياننامه و طرحهاي پژوهشي به صورت كتاب و دعوت از پژوهشگران براي شركت در مجامع و فعاليتهاي فرهنگي كشور از ديگر مواردي است كه براي برگزيدگان جشنواره در نظر گرفته شده است.
* به عنوان پرسش پاياني، آيا برگزاري اين جشنواره براي تقويت فرهنگ پژوهش كافي است؟ پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات چه برنامههاي ديگري در اين زمينه دارد؟
- بايد اذعان كرد كه اين جشنواره فقط بخشي از اين هدف را برآورده ميكند؛ اما پس از اجراي اولين دوره پژوهش فرهنگي سال، در راستاي گسترش و تقويت پژوهشهاي فرهنگي و تجليل از پژوهشگران اين حوزه گامهاي مؤثر ديگري نيز برداشته شد كه هنوز هم ادامه دارد. از جمله اين اقدامات ميتوان به برگزاري هفته پژوهش در آذرماه هر سال با همكاري ادارات كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استانها، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت آموزش و پرورش، دانشگاهها و ... اشاره كرد. در اين هفته هر ساله فعاليتهايي چون برگزاري كارگاههاي روش تحقيق، سخنرانيهايي با محور پژوهش و پژوهش فرهنگي، طرح مسائل و مشكلات پژوهشگران در حوزههاي مختلف مطالعاتي، ارائه يافتههاي پژوهشي و برگزاري نمايشگاههاي دستاوردهاي پژوهشي و ... صورت ميگيرد.